Mikrobiyolojik Sebze Baskını

30 Temmuz 2010 | Yazar: Aysu Dericioğlu Egemen | Kategori: Patent

Geçen hafta, Almanya’da EPO (Avrupa Patent Ofisi) önünde çiftçiler ve Greenpeace üyeleri, birleştirilen brokoli patenti ve domates patenti konularını, sebzelerin hiçbir zaman patente konu olmaması gerekliliğine vurgu yaparak protesto ettiler.

Konunun gündeme gelmesinin sebebi ise; EPO’nun genişletilmiş temyiz kurulunun,  domates ve brokoli içerikli iki patent başvurusuna yapılan itirazlar üzerinde çalışıyor olması. Araştırdıkları ise; patent iddiasında bir doğal bir biyolojik üreme süreci mi var, yoksa teknik bir metot mu söz konusu? Teknik bir metot ise patent verilebileceğine karar verecekler. Yapılan açıklamaya göre bu yıl sonuna kadar karar verecek olan kurul, bitki ve hayvan çeşitlerini ve üretimini içeren buluş iddialarına patent verilmesi konusunu ise tartışmayacak.

Avrupa Patent Sözleşmesi 53b uyarınca, patent verilemeyenler kategorisinde; bitki ve hayvan çeşitleri ya da bitki ve hayvan üretiminde biyolojik işlemler belirtiliyor. Ama mikrobiyolojik işlemler ve ürünler hariç deniliyor. Şu an kurulun önünde yanıt bekleyen iki soru var.

  • Söz konusu özellik;  mikrobiyolojik bir işlem olmamasına rağmen, teknik bir ek özellik taşıyor olabilir mi?
  • Eğer sorunun cevabı hayır ise; özelliğin mikrobiyolojik olup olmadığına hangi kriterlere göre karar veriliyor ve teknik özelliğin katkısının önem derecesi bu kararı etkileyebilir mi?

EPO başkanının yaptığı açıklamaya göre; eğer bahsedilen teknik özelliğin çıkarılması üründe amaçlanan sonucu etkilemiyorsa, patent verilmesi söz konusu değil. İkinci soru büyük ihtimalle bu açıklama sebebiyle iletilmiş.

Kaygı uyandıran bu gelişmeler, bizi nasıl bir geleceğin beklediğine dair pek çok soruyu gündeme getiriyor. Bu geliştirilmiş sebzelerin doğallığını yitiriyor olmasının sağlığımıza etkilerinin ne olacağını bilemememizin yanı sıra, son zamanlarda bu konu çiftçiler için de hukuki problemler doğurmaya başladı.  Çünkü bir tarlada patentli bir ürün yetişirken; esen bir rüzgar, yağmur suları ya da kuşlar veya arılar yakınlarındaki bir başka tarladaki bitkilerin döllenmesine kolaylıkla sebep olabiliyor ve böylelikle oradaki ürünlerde değişiklik yapabiliyor. Bu durumda çiftçi, hiçbir şey yapmadığı halde, patentten doğan haklara tecavüz davası ile karşı karşıya kalıyor. Üstelik, kendisi istemese de ürünleri doğallığını yitiriyor.

Tüketici tarafında, patentli ürünlerin sağlığımıza etkilerine ek olarak yankılanan ayrı bir kaygı da; bu ürünlerin çok yüksek fiyata satılma durumu ile karşı karşıya kalınacağı ve tüketicilerin alternatif ürün bulamayacağı.

Bizse bu noktada;  her ne kadar bitki ve hayvan çeşitlerini  ve üretimini içeren buluş iddialarına patent verilmesi konusunun görüşülmeyeceği açıklanmış olsa da, ortaya çıkan sorulara ilişkin cevapları merakla bekliyoruz.

Aysu Dericioğlu Egemen
Aysu Dericioğlu Egemen
Ankara Patent Yönetim Kurulu Üyesi - İstanbul İrtibat Bürosu



1 Yorum yapılmış Mikrobiyolojik Sebze Baskını

Avatar

Aysu Dericioğlu

23 Aralık 2010 Saat 14:55

Epo’nun genişletilmiş temyiz kurulu kararını açıkladı:

• Söz konusu özellik; mikrobiyolojik bir işlem olmamasına rağmen, teknik bir ek özellik taşıyor olabilir mi?

Evet taşıyabilir.

• Eğer sorunun cevabı hayır ise; özelliğin mikrobiyolojik olup olmadığına hangi kriterlere göre karar veriliyor ve teknik özelliğin katkısının önem derecesi bu kararı etkileyebilir mi?

Mikrobiyolojik olmasa da, teknik bir ek özellik içermeyen bir melezleme yöntemi uygulanıyorsa patent verilemez. Ama yapılan melezleme işlemi ardından genoma yeni bir özellik eklenmesi ya da bir değişimin meydana gelmesi, melezleme eylemi sebebiyle ortaya çıkmıyor da teknik bir ek özellik sayesinde genoma yeni bir özellik katıyorsa ya da genomdaki bir özelliği değiştiriyorsa patent belgesi verilebilir.

Önem deresi konusuna ise hiç değinilmemiş. Anlaşılan buradaki tek kriter; teknik bir ek özellik eklenip eklenmemiş olma durumu.

Yorum Yapın




Kategoriler---------------

Blog Yazarları

    Attila Gursel Aysu Dericioğlu Egemen Ekin Dericioğlu Kurt Gonca Adalı Başmakcı M. Kaan Dericioğlu Mevlüt Kutlar