Etkin Çiftçi İle Etkileşim Tasarımına Dair

13 Nisan 2012 | Yazar: admin | Kategori: Röportaj

Türkiye’de etkileşim tasarımı ile ilgili gelişmeleri önemli kılan en temel olgu; ağır sanayi ile kalkınmaya alternatif olarak, belki de en gerçekçi senaryoyu sunuyor olması. Keza bilgi toplumuna dönüşerek kalkınma fikri sadece merkezi ve yerel yönetim web siteleri ile hayata geçirilebilecek bir proje değil. Aslolan, tüketicinin etkileşimli ürün, mekan ve sistemlere günlük hayatında dokunmasıdır.

Bize biraz kendinizden bahsedebilir misiniz?
Lisans eğitimimi Bilkent Üniversitesi, Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, İletişim ve Tasarım Bölümü’nde tamamladım. Ardından benim de etkileşim tasarımı ile tanışmama vesile olan İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü’ne bağlı Tasarımda Bilgi Teknolojileri Programı’nda yüksek lisans eğitimimi tamamladım. Şu anda İTÜ’de Endüstriyel Tasarımda Doktora Programı’nda araştırmalarıma devam ediyor, Kadir Has Üniversitesi’nde ise İletişim ve Mühendislik Fakültelerinde 5 yılı aşkın süredir çeşitli dersler veriyorum.

Etkileşim tasarımı kavramını biraz açabilir misiniz?
Etkileşim tasarımı özetle insan ve bilgisayar arasındaki iki yönlü iletişimin tasarlanmasıdır. Bu genel tanım içinde bazı anahtar kelimeyi detaylandırmak gerekiyor.

Bilgisayar: Etkileşi tasarımı tanımında bilgisayar ile kastedilen aslında içinde mikro işlemci barından herşeydir. Bu bağlamda sadece kişisel bilgisayarlar değil, akıllı diye tabir edilen ürünler, mekanlar ve sistemler de bilgisayar olarak tanımlanır.
İletişim: İnsanın bilgisayarla iletişimi “girdi-çıktı” ilişkisinden daha karmaşıktır. Bu bağlamda iletişim süresince taraflar öğrenebilir ve yeni davranışlar geliştirebilirler.

Kısaca tarihçesinden bahsedersek; etkileşim tasarımının tarihi 1945 tarihli Vannevar Bush tarafından kaleme alınan “As We May Think” makalesine kadar dayanır. Bush, bu makalesinde savaş sanayisi ile bilim üretiminde artan verimliliği, veri çokluğunu bir bilim adamının nasıl yönetebileceği, kendi araştırmalarını diğer bilim adamları ile nasıl paylaşabileceğine yönelik bir senaryo geliştirir. Bu senaryoda Memex olarak tarif edilen sistem aslında günümüzün kişisel bilgisayarının da filizlenmesine yol açar.

1960’lara gelindiğinde Stanfard Araştırma Enstitüsü’nden Douglas Engelbart, birbirine bağlı iki bilgisayardan oluşan bir sistemin ve bu sisteme ait kontrol cihazlarına ait bir demo sunar. Bu demo’da ilk kez bilgisayar faresi de tanıtılır.

Etkileşim tasarımını kişisel bilgisayar ve özelllikle internet teknolojileri ile ilişkilendirmemiz boşuna değil. Etkileşim tasarımı tam da bu iki teknolojinin geliştiği dönemde ortaya çıkmıştır.

Etkileşim tasarımı örneklerinin artması ve bu alanın geçerli bir disiplin olarak kabul görmesi ise 1970’lerden başlayarak Avrupalı Ürün Tasarımcıları’nın Amerika’nın Batı kıyısında, Silikon Vadisi’nde çeşitli işbirlikleri yapmaları ile gerçekleşir. Örneğin, Apple Inc. Almanya’dan “f.r.o.g design” ile işbirliği yaparken firmanın San Francisco’da bir ofis açmasını şart koşar. Bu işbirliğinin en somut çıktısı tasarım ve özellikle de “iyi tasarım” da köklü geçmişe sahip Avrupa geleneğinin, Amerika’lı tüketicilere ulaşabilmesidir.

Etkileşim tasarımı uygulamalarının dünyada yaygınlık kazandığını söyleyebilir miyiz?
Günümüzde gelişen bilgi teknolojileri, hızlı prototipleme yöntemleri ve ebatları ile birlikte fiyatları da düşen bilgisayar bileşenleri sayesinde sadece karmaşık bilgisayar sistemlerinde değil, gündelik hatta kullan-at ürünlerde dahi etkileşim tasarımı ile karşılaşıyoruz. Görünen o ki, her geçen gün akıllı ürün ve sistemler bizi sarmaya hızla devam edecek.

Türkiye bu gelişmelerin neresinde?
Türkiye’nin bu gelişmelere yön verici bir konumda olduğunu söylemek gerçekçi olmaz. Ancak son yıllarda iki temel gelişme dikkat çekiyor.

* Nitelikli Türk tasarımcı ve mühendisler Avrupa, Uzak Doğu ve Kuzey Amerika’daki etkileşim tasarımı firmalarında kritik görevler üstleniyorlar.
* Türkiye hep iyi bir pazar olarak anılırdı. Son yıllarda Türk tüketicisinin akıllı ürün ve sistemlerle tanışması, bu ürünleri talep etmesine sebep oldu. Sayıları az da olsa bazı Türk üreticilerin bu tüketici talebine yanıt vermeye başladığını görüyoruz.

Bu gelişmeleri önemli kılan en temel olgu, ağır sanayi ile kalkınmaya alternatif belki de en gerçekçi senaryoyu sunuyor olması. Keza bilgi toplumuna dönüşerek kalkınma fikri sadece merkezi ve yerel yönetim web siteleri ile hayata geçirilebilecek bir proje değil. Aslolan, tüketicinin etkileşimli ürün, mekan ve sistemlere günlük hayatında dokunmasıdır.

Etkileşim tasarımı uygulamaları hayatımızda neyi değiştiriyor? Bize neler sunuyor?
Etkileşim Tasarımı kullandığımız web tabanlı hizmetlerden, akıllı güvenlik sistemlerine, akıllı televizyon ve medya uygulamalarına; mobil ve tablet cihazlara kadar hayatımızın içinde aslında. Günlük hayatın dönüşümünde iki temel değer ortaya çıkıyor.
* Kullanıcı deneyiminin her geçen gün artması,
* Kullandığımız etkileşimli sistemlerin birbirileri ile haberleşerek bizlere entegre deneyimler sunması.

Tasarım stüdyonuz Bilende’den, Etkileşim Tasarım Derneği IxDA’dan ve oradaki görevinizden biraz bahsedebilir misiniz? Üye olmak isteyenler ne yapmalılar?
Kurucusu olduğum Bilende isimli stüdyomuzda perakende ve otomotivden, eğitim ve sivil toplum kuruluşlarına etkileşim tasarımı hizmeti sunuyoruz. Müşterilerimiz arasında öncü yerel ve küresel kuruluşlar bulunuyor.

IxDA yani etkileşim tasarımı derneği içlerinde çok önemli profesyonellerin yer aldı uluslararası bir örgüttür. Derneğin İstanbul faaliyetlerini ise ben yürütmeye çalışıyorum. Konuyla ilgilenenler önce http://www.ixda.org/user/register adresine girerek IxDA üyesi olabilir, sonrasında ise Türkiye/İstanbul yerel grubuna katılabilirler.

admin
admin


Yorum Yapın




Kategoriler---------------

Blog Yazarları

    Attila Gursel Aysu Dericioğlu Egemen Ekin Dericioğlu Kurt Gonca Adalı Başmakcı M. Kaan Dericioğlu Mevlüt Kutlar