NESNELERİN İNTERNETİ VE HAYATIMIZDAKİ YERİ

“Nedir?” sorusunu en sade ifade ile “nesnelerin birbirleri veya başka, daha büyük sistemler ile bağlantılı olduğu iletişim ağıdır” ya da  “nesnelerin birbirleri ile iletişim kurarak, haberleşerek oluşturduğu ekosistemdir” şeklinde yanıtlayabiliriz. Konunun temeli, her bir cihazın eşi olmayacak şekilde tanımlanmış veya adreslenmiş olmasına dayanmaktadır. Bu cihazlar RFID (radyo frekanslı tanımlama), NFC (yakın saha iletişimi), barkod gibi sistemleri kullanarak birbirleri ile iletişim kurmaktadır.

Bu konu her ne kadar son birkaç yılda yoğun olarak göz önündeymiş gibi düşünülse de geçmişinin 90’lı yıllara dayandığı bilinmektedir ve günümüzde ne önemi, ne getirisi ne de gerekliliği yadsınamayacak boyuta ulaşmıştır. Konu kimimize uzak gibi gelse de aslında nesnelerin interneti ile farkında olmadan ya da bilinçli, özel hayatımızda ya da iş hayatımızda, kimimiz daha az kimimiz ise daha yoğun şekilde şimdiden tanışmış durumdayız.

Nesnelerin interneti neden bu denli mühim bir konu? Çünkü doğru şekilde ve doğru amaçla kullanıldığında nesnelerin interneti hayatımızı kolaylaştırır; yaşamımızı ve yapılan işleri daha kaliteli, güvenli, güvenilir ve verimli hale getirir. Örneklerle açıklamak daha çarpıcı ve etkili olacaktır.

Akıllı saatler: Saatimizi bir GPS olarak kullanabilir, hedefimize uzaklığımızı hesaplayabiliriz. Acil bir durumda civardaki en yakın eczaneyi bulabiliriz. Atmosferik basınç değişikliklerinde saatimiz bizi uyarabilir. Saatimiz MST (manyetik güvenli aktarım) ve NFC ödeme teknolojilerini destekliyorsa cüzdanımızı evde bırakıp saatimizle alışveriş yapabiliriz. Diyelim ki dağ gezisine çıktık ve kaybolduk. Aksilik bu ya, telefonumuzun da şarjı bitti. Saatimizle önceden belirlediğimiz kişilere ve kuruma acil durum ve konum bilgilendirmesi gönderebiliriz. Spor yaparken saatimizin bize koçluk yapmasını isteyebilir, spor sonunda verilerimizin analizini isteyebiliriz. Yorgun uyandıysak gece iyi uyuyup uyumadığınızı kontrol edebiliriz.

Akıllı gözlükler: Gözlüğümüzü de GPS olarak kullanabiliriz. Güzel bir manzara karşısında hem anı yaşamak hem de gördüklerimizi kayıt altına almak isteyebiliriz. İşte bu noktada gözlüğümüze komut verebilir ve dilediğimiz görüntüyü kaydedebiliriz. Kitabımızı okurken bilmediğimiz bir kelime ile karşılaştığımızda yine gözlüğümüze komut verip kelimenin anlamını araştırmasını isteyebiliriz. Dilini bilmediğimiz bir ülkedeysek gözlüğümüze baktığımız tabelada ne yazdığını sorabilir, yazıyı dilediğimiz dile çevirtebiliriz.

Akıllı diş fırçaları: Diş sağlığımıza önem veriyor ve diş hekimlerinin önerdiği sıklıkta dişlerimizi fırçalıyor; buna rağmen dişlerimizde istediğimiz beyazlığı elde edemiyor ya da diş plaklarının oluşumunun önüne geçemiyor olabiliriz. Akıllı diş fırçamızın pozisyon algılama teknolojisi sayesinde dişimizi fırçalarken telefonumuzda dişimizin hangi bölgesini fırçaladığımızı takip edebilir ve o bölgeyi yeteri kadar temizleyip temizlemediğimizden emin olabiliriz. Diş fırçamız, dişlerimize fazla baskı uyguladığımızda ya da dişlerimizi öneren süreden fazla fırçaladığımızda bizi uyarabilir; dişlerimizi fırçalamayı unutursak bize hatırlatma yapabilir.

Akıllı otomobiller: Güvenli sürüşün öneminden bahsetmeye gerek yok. Akıllı otomobiller kullandıkları teknoloji ile kazaları önlemede reflekslerimizden daha hızlı tepki verebilir ve daha güvenilir duruma gelmeye başlamıştır. Üstelik akıllı otomobiller yalnızca kaza oranını düşürmekle kalmıyor, akıllı yakıt tüketimi ve yakıt verimliliği ile çevreye duyarlı bir şekilde varlığını sürdürüyor.

Akıllı evler: Pek çoğumuz evden çıktığımızda “Ütüyü fişten çekmiş miydim? Ocağı kapatmış mıydım? Kapıyı kilitlemiş miydim?” sorularını aklımıza getirerek huzursuz olmuş, geri dönüp evi kontrol edip etmeme konusunda tereddüte düşmüş, hatta belki geri döndüğümüz için işimize geç kalmışızdır. Akıllı evlerde bu sorular aklımıza düştüğü an telefon, tablet gibi cihazlarımız ile kontrolü sağlayıp gerekli ise önlemini anında alabiliriz. Akıllı prizler ile fişe takılı ev aletlerimizi kontrol edebilir, vereceğimiz bir komutla doğalgazı açıp kapatabilir, kapımızı kilitleyip açabiliriz. Soğuk havalarda eve doğru yol alırken evimizi ısıtmak, ısı ayarını yapmak; sıcak havalarda ise serinletilmiş evimize adım atmak artık bir tercih meselesi.

Akıllı toplar, raketler, kayaklar: Topa ne kadar hızla vurduğumuzu, topun ne kadar uzağa gittiğini; hangi ayağımızla kaç gol attığımızı; topa vuruş açımızı, hangi stille vuruş yaptığımızı; ne kadar hızla kaydığımızı, ivmelendiğimizi kayıt ve takip edebiliriz. Spor kulüpleri bir sporcu transfer edeceklerinde de benzer teknolojilerden faydalanabilir.

İmplantlar ve akıllı tişörtler: Akıllı tişörtler ya da vücudumuza yerleştirilen implantlar ile sağlık durumumuz takip edilebilir. Sağlık uygulamaları ile spor yaparken ne kadar efor harcadığımızı, kaç kalori yaktığımızı, belirlenmiş hareketleri doğru yapıp yapmadığımızı görebiliriz. Kalp ritmimizi, solunum grafiğimizi ve sağlığımızla ilgili daha pek çok detayı takip edebilir, elde edilen verileri doktorumuz ile paylaşabiliriz.

Akıllı şehirler: Kışın araç kullanırken yolun, aracımıza ne kadar mesafe sonra yolda buzlanma olduğunu söylemesi ne kadar iyi, hatta kimi zaman hayat kurtarıcı bir detay. Artık otobüsün durağa ne zaman ulaşacağını biliyoruz. Yolcumuzun otobüsünü, uçağını takip edebiliyoruz. Bahçemizde toprağın yapısını analiz edip neler ekebileceğimizi, ekinimiz için ne zaman ne yapmamız gerektiğini bize bildiren ve hatırlatan cihazlarla kendi sebze ve meyvelerimizi yetiştirebiliriz. Akıllı tarlalar sayesinde mevcut ekinlerden en az maliyetle en verimli hasadı alabiliriz. Elektrik, su gibi hizmetleri en üst seviyede tasarruf ve verimlilik ile kullanabiliriz.

Örnekleri epey çoğaltabiliriz. Vardığımız ve bu yazıda yer vermediğimiz örneklerle varılacak genel sonuçları şu şekilde özetleyebiliriz:

– Tasarruf ve verimlilik artacak ve bu durum doğrudan ve dolaylı olarak maliyetlerin düşmesine neden olacaktır.

– Günlük hayatımız, iş hayatımız, çevremiz, her şey daha güvenli hale gelecektir.

– Daha düzenli ve sağlıklı veri üretimi gerçekleşecektir. Düzenli ve sağlıklı veri ile gelişim ve ilerleme hızlanacaktır.

– Kişilerin tatmini bireyliğe ek olarak müşteri, işveren, vs. düzeyinde de sağlanacaktır.

– İş yapış şekilleri ciddi biçimde değişecektir.

Bu gelişmeler her ne kadar heyecan verici olsa da elbette her yenilikte olduğu gibi nesnelerin interneti konusunda da birtakım sorunlar mevcuttur. Pek çok cihaz, dolayısı ile pek çok veri hackerlar için aynı zamanda açık birer hedeftir. Bilgi güvenliği, hangi bilginin ne kadarının kimler ve hangi kurumlar ile paylaşılacağı; gizliliğin, mahremiyetin ne derece korunabileceği sorusu birçok kişinin nesnelerin interneti konusuna hala mesafeli yaklaşmasının nedenlerindendir. Ancak bu sorunlara odaklanıp konunun mevcut ve potansiyel yararlarına sırt çevirmek yerine, sistemin açıklarını tespit edip yeterli ve kesin çözümler bulunması ve konunun iyileştirilerek geliştirilmesi gerekmektedir. Bu konuda hem Ar-Ge çalışmaları hem de hukuki alanda gerekli çalışmalar yapılmakta ve güncel sorulara doğru ve öngörülü yanıtlar aranmakta, sorunlara çözümler üretilmeye çalışılmaktadır.

 

Zehra Enligün

Yenileme ve Taksit Birim Yöneticisi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir