DÜNYA FİKRİ HAKLAR GÜNÜ’MÜZ KUTLU OLSUN

26 Nisan Dünya Fikri Haklar Günü olarak kutlanmaktadır. Bilgi çağı olarak nitelenen günümüzde inovasyon ve yaratıcılığı vurgulayan bu önemli gün için Dünya Fikri Haklar Örgütü (WIPO), bu seneki teması ile geleceğimizi şekillendiren ve dünyayı değiştiren kadınları ön plana çıkarmaktadır.

 

İlk çağlardan günümüze kadar insan ırkı, yaptığı yenilikler sayesinde kendini zorlama, önüne çıkan bir sonraki zorluk ile mücadele etme yolu bulmuş ve bu şekilde evrimini sağlayabilmiştir. Bu mücadele ve evrim süreci incelendiğinde karşımıza, aklıyla, merakıyla, heyecanıyla ve en önemlisi doğal yaratıcılık özelliği ile kadının oynadığı önemli rol çıkmaktadır. Özellikle son birkaç yüzyıldır bütün bilgeliği ve yaratıcılığı ile karşımızda olan “kadın”, artık “bilim adamı”nın değil, “bilim insanı”nın olduğunu bizlere kanıtlamaktadır. Çünkü kadın düşünür, inanır, yaratır ve korur…

 

Günlük hayatımızın vazgeçilmezi pek çok buluş parlak zekalarıyla hayatımızı kolaylaştırmaya kendilerini adamış kadınların eseridir.Dünyada kadın buluşçuların öncüllerine göz attığımızda karşımıza, bulaşık makinesini bulan Josephine Cochrane, tek kullanımlık bebek bezini icat eden Marion Donovan, gaz ısıtma fırını/kalorifer kazanını yaratan Alice H. Parker, katlanır yatağı bulan Sarah E. Goode (kendisi aynı zamanda ilk patent başvurusu yapan Afro-amerikan kadın ünvanına sahiptir) ve bebek taşıma aparatını geliştiren Ann Moore çıkmaktadır. Yaptıkları buluşlarla insanlığı ısıtmaya, doyurmaya, giydirmeye kısacası hayatımızı kolaylaştırmaya ve güzelleştirmeye devam eden kadın buluşçuların örnekleri çoğaltılabilir.

 

“Bilim uğruna ölen kadın” olarak anılan, iki farklı dalda Nobel kazanan tek insan ve bu ödülü alan ilk kadın olan Madam Curie’den de Dünya Fikri Haklar Günü’nde bahsetmemiz gerekmektedir. Radyoaktivite teorisi ve radyoaktif izotopların yalıtımıyla birlikte içlerinde radyum ve polonyum bulunan birçok elementi bulmasıyla ünlenen Polonya asıllı Fransız fizikçi ve kimyagerin tuttuğu not defteri bugün bile ancak radyoaktif koruma altında incelenebilmektedir.

 

Zamanla toplumda kadının yeri değiştikçe buluş dünyasına katkıları da değişmiştir. Örneğin; çağımızın vazgeçilmez unsurlarından biri olan bilgisayar için ilk bilgisayar programının yaratıcısı kabul edilen Ada Byron’un erken dönem mekanik genel amaçlı bilgisayarı analitik motoru hakkındaki notları bir makine tarafından yazılan ilk algoritmayı içerir. Bu nedenle, 1970 yılında geliştirilen bir programlama diline onun anısına ADA ismi verilmiştir.

 

Dünyada durum böyleyken “kadın” kelimesinin bir iltifat olarak kullanıldığı Anadolu’nun göğsümüzü kabartan buluşçu kadınlarına da yer vermemiz gerekir. ABD’de bilim alanında en prestijli seçkiler listesi olarak kabul edilen, MIT Technology Review’un 35 yaş altı buluşçular listesinde yer alan Türk kadın buluşçularımız Dr. Canan Dağdeviren, Duygu Kayaman ve Gözde Durmuş dikkate değer katkılarıyla isimlerini geleceğe yazdırmışlardır. Dr. Canan Dağdeviren, medikal teknoloji alanında çalışarak pilsiz çalışan giyilebilir bir kalp çipi (PZT MEH) ve cilt kanserini teşhis eden bir cihaz geliştirmiş; bununla birlikte Gözde Durmuş ise, hücrelerin manyetik özelliklerinden faydalanarak hastalıklı hücreleri tespit edebilen bir cihaz üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir. Duygu Kayaman ise, yine aynı listeye “İyilikseverler” başlığı altında görme engelliler için geliştirdiği “Hayal Ortağım” isimli mobil uygulama ile girmeyi başarmıştır.

 

Buluşçu penceresi böyleyken fikri hakların korunması için çalışan meslektaşlarımıza bakıldığında kadınlarımız ile övünüyoruz. %65’i kadınlardan oluşan bir ekiple 54 yıllık deneyimiyle sektörün en köklü firması olan şirketimiz ile bizler de Sabiha Gökçen, Muazzez İlmiye Çığ ve Türkan Saylan gibi tarihe damga vurmuş kadınların açtığı yolda, sizlerin yaratımlarınızı ve fikir ürünlerinizi en iyi şekilde korumayı kendimize misyon edinmiş olmaktan gurur duyuyoruz.

 

Pratik, yaratıcı, şefkatli kadınların daha pek çok buluşa imza atacağı nice Dünya Fikri Haklar Günlerini beraber kutlamak dileğiyle…

 

Hepimizin Dünya Fikri Haklar Günü kutlu olsun…

 

#worldipday       #heforshe         #ankarapatent            #fikirlerinizideğerlendirir

 

    Ekin Karakuş Öcal                                        Dilem Sayan Eren

 Hukuk Birimi Yöneticisi                              Yurtdışına Marka Uzmanı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir