PATENT- FAYDALI MODEL VE TASARIMDA YAYIM SÜRECİ

Türk Patent’e yapılan tüm başvurular belirli aşamalarda yayımlanarak üçüncü kişilerin itirazlarına açılır. Başvurunun yayımlanması ile birlikte; başvuruya ilişkin künye bilgileri ile patent için tarifname ve resimler, tasarım için başvuru görselleri Türk Patent veri tabanında herkes tarafından erişilebilir hale gelir.

Patent ve faydalı model belgesi başvurularında yayım süreci başvurudan itibaren 18. ayda başlamaktadır.  Bu süre dolmadan önce başvurulara erişilmesi mümkün olmadığı gibi üçüncü kişilerin başvurularına ilişkin yapılan patent literatür taramalarında da yayımlanmayan başvurular gözükmemektedir. 18 aylık bu gizlilik süresi çeşitli nedenlerle başvuru sahiplerine avantaj sağlamaktadır. Örneğin; reklam veya ticari faaliyetlerine henüz başlanmamış bir buluşun üçüncü kişilerce görülmemesi başvuru sahibi açısından avantajlı bir durumdur. Rakipler buluş ile ilgili bilgilere ne kadar geç ulaşırsa, buluş sahibi için pazarda tek olma şansı o kadar yüksek olacaktır.  Ayrıca, buluşun üretimi henüz yapılmamış ise prototip sürecinin tamamlanması ve ürün üzerinde prototip sonrası yapılabilecek olası değişiklikler, başvuru henüz yayım sürecine girmediği için rahatlıkla yapılabilir ve gözden kaçan bir nokta olması durumunda başvurunun bu süre boyunca geri çekilerek eklenmesi istenen unsurlarla yeniden yapılması mümkün olabilir.

18 aylık gizlilik süresinin bahsedilen avantajlarından yararlanılmasına gerek duyulmaması halinde yayım süresi 18 ayın öncesine çekilebilir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile faydalı model ve patent başvuruları yapılırken erken yayım talebinde bulunmak mümkündür. Başvuru ile birlikte erken yayım talebinde bulunulmaması halinde başvuru sonrasında herhangi bir zaman bu talep Türk Patent’e iletilebilir. Bu işlemin resmi harcı bulunmamaktadır.

Erken yayım talebinde bulunulan bir başvuru, şekli uygunluk belgesinin alınması sonrasında resmi patent bülteninde yayımlanmaktadır. Erken yayımın avantajlarından en belirgini başvuru sürecini hızlandırmasıdır. Erken yayımlanmayan bir başvurunun süreci ortalama 4-5 yıl sürerken erken yayımlanan bir başvuru için belge alımı adına 1,5 senelik bir süre avantajı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple, stratejik olarak buluşun gizli kalmasını gerektiren bir durum yoksa, belge alım sürecini hızlandırmak için erken yayım talebinde bulunmak tercih edilebilir.

Başvuru yayımından sonra SMK’ya göre başvuru için üçüncü kişilerin görüşlerini sunmaları mümkündür. Ayrıca yayımlanan başvuru artık kendinden sonra yapılan diğer başvurular için önceki teknik oluşturmaya başlamakta ve patent literatür taramalarında üçüncü kişiler açısından erişilebilir hale gelmektedir.

Yayım süreci tasarım başvurularında ise patent ve faydalı modelin tam aksi yönde işlemektedir. Tasarım başvurularında şekli bir noksan olmaması ve yenilik araştırma sürecinde herhangi bir ret kararı alınmaması halinde Türk Patent tarafından ilgili başvurunun bültende yayımlanacağına dair bilgilendirme iletilir. Ardından belirtilen bültende başvuru yayımlanır. Patent ve faydalı modele ilişkin bahsedilen nedenlere benzer nedenlerle başvurunun yayımlanmasının ertelenmek istenmesi halinde yayım erteleme resmi ücret ödemesi yapılarak başvurunun yayımlanması ertelenebilmektedir. Yayım erteleme talebi başvurudan itibaren 30 aya kadar yapılabilmektedir.

Yayım erteleme talebinde bulunulan bir başvuru için 30 aylık süre içinde istenilen bir zamanda başvuru sahibi tarafından başvurunun yayımlanmasına karar verilmesi halinde, yayım ücreti ödenerek başvurunun yayımlanması kurumdan talep edilir.

 

6769 sayılı SMK ile birlikte yayım erteleme süreci işleyişinde ciddi bir değişiklik meydana gelmiştir. Kanunda yer alan aşağıdaki maddeye göre yayım erteleme talebi neticesinde, tasarımın gizli tutulduğu süre boyunca söz konusu tasarım, tescilsiz tasarım korumasından yararlanacak ve tescilli tasarımın sunduğu hukuki avantajlardan başvuru sahibinin yararlanması mümkün olamayacaktır. Tescilsiz tasarım korumasından yararlanılabilmesi için de kanununda belirtildiği gibi tasarımın kamuya sunulmuş olması gerekmektedir. Tasarımın gizli tutulması halinde kamuya sunulması ihtimali de düşük olduğundan başvuru sahibinin tescilli tasarımlarda sahip olduğu imkanlar yayım sürecine kadar başvuru sahibine tanınmış olmayacak ve başvuru sahibi açısından dezavantajlı bir durum söz konusu olacaktır. Bu nedenle yayım ertelemenin tasarım kamuya sunulmadı ise, çok elzem olmadıkça tercih edilmemesi ya da başvurunun, tasarımın taklit edildiği fark edilir edilmez yayımlatılması, sürecin daha sağlıklı işlemesi açısından dikkate alınmalıdır.

Söz konusu maddeler aşağıdaki gibidir:

“59(6) Yayım erteleme talebinde bulunulan tasarımlar için, tasarımlara ait görsel anlatımların Bültende yayımlanmasına kadar ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

59(2) Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması halinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.

 

Tasarımda başvuru yayımının başvuru sürecine etkisi büyüktür. Çünkü üçüncü kişilerin erişimine açılan başvuru için artık itiraz süreci başlamıştır. Yayımdan itibaren 3 ay içinde üçüncü kişiler tasarıma yönelik itirazlarını kuruma sunabilmektedirler. Yapılan itiraz başvuru sahibine bildirilerek başvuru sahibinin varsa görüşlerini bildirmesi talep edilir. İtiraz ve görüşler Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nca incelenerek tasarım tescilinin devamı, reddi ya da kısmi reddine dair karar verilerek başvuru sahibine kurul tarafından karar yazısı iletilir.

Patent ve faydalı model başvurularında başvuruya ilişkin bilgilerin gizli tutulması esası üzerinden hareket edilmekte iken, tasarım süreçlerinde başvurunun talep edilmesi halinde gizli tutulması durumu söz konusudur. Her iki halde de bu konudaki seçim özgürlüğü şartlara, rekabet koşullarına, pazar dinamiklerine, stratejilere ve tasarım veya patent konusu ürüne göre değerlendirilmek üzere başvuru sahibine bırakılmıştır.

Gizem Dilan Özmen

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir