İNCELEMESİZ PATENT SİSTEMİNİN KALDIRILMASI BİR KAYIP MIDIR, YOKSA KAZANÇ MI?

 

İncelemesiz patent sisteminin kaldırılması, patentlerde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile gelen belki de en çarpıcı değişikliklerden biridir. Peki incelemesiz patent sisteminin kaldırılması ile amaçlanan nedir? Amaç, buluşların kalitesinin arttırılmasıdır. Kanun’un genel amaçlarından biri de AB mevzuatı ile uyumlulaşma olduğundan ve AB mevzuatında incelemesiz patent sistemi söz konusu olmadığından, bu değişiklik elbette uyumlulaşma çabasının ürünlerinden biri olarak da görülebilir.

“O halde 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de yer alan incelemesiz patent sistemi neden vardı?” sorusunun akla gelmesi makul bir tepkidir. Bunu birkaç farklı şekilde yanıtlamak mümkün. İncelemesiz patent sistemi, buluşun ticarileşip ticarileşmeyeceğini görene kadar inceleme işlemlerine ilişkin masrafları ertelemeyi öngören bir hoşgörü süresi, duraklama, patenti yalnızca yıllık ücretleri ödeme sureti ile bir nevi askıya alma durumudur. Bu sürede başvuru sahipleri buluşa ilişkin analizleri, deneyleri, vs. sürdürebilir ya da buluşun ticarileşmesine ilişkin gerekli görüşmeleri, çalışmaları yapabilir. Ayrıca teknolojisi hızla değişen ve gelişen sektörler için 7 yıl koruma süresinin yeterli bulunduğu durumlar da olabilir. Böylece başvuru sahipleri inceleme işlemlerinin maddi külfeti altına girmeyip, sağladıkları tasarrufu başka başvurular ya da Ar-Ge faaliyetlerinde değerlendirebilir. Akademik kariyer hedefinde yükselmek olan ve puan biriktirmeyi de hedefleyen akademisyenler ya da bir iş, sözleşme girişimi öncesinde başvurunun belge almasını arzu eden başvuru sahipleri için de tescil süresinin mümkün olan en kısa sürede sonuçlanmasının önem arz ettiği durumlarda incelemesiz patent sistemi daha kısa bir yoldur.

Yukarıda söz edilenler her ne kadar kulağa iyi ve olumlu gelse de incelemesiz patent sisteminin olumsuz yanları da vardır. Başvuru sahipleri olumsuz araştırma raporu, işlem kolaylığı veya maliyet uygunluğu nedeni ile incelemesiz patent sistemini seçtiğinden buluşun gerçek potansiyeline ulaşamaması riski söz konusudur. İncelemesiz Patent Belgesi’nin, İncelemeli Patent Belgesi ile patent verilebilirlik kriterleri açısından karşılaştırıldığında kırılgan bir yapısı olduğundan belge alımı sonrasında hükümsüzlük davalarına konu olması daha sık yaşanmakta ve bu durum mahkemeler nezdinde de iş yüküne neden olmaktadır. Uzun süren mahkemeler, hak sahipleri için de maddi külfet oluşturmaktadır.

Hem olumlu hem de olumsuz yanları göz önüne alındığında incelemesiz patent sisteminin kaldırılması ilk etapta başvuru sahipleri için bir sorun gibi görünse de bu, uzun vadede Türkiye’de sınai haklar için kalitenin artması anlamına gelecek sevindirici nitelikte bir değişikliktir.

 Zehra Enligün

Taksit ve Yenileme Birim Yöneticisi

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir