Sınai Mülkiyet Kanunu Çerçevesinde Tasarım Başvurularına İlişkin Yenilik Araştırması Ve Kurum Tarafından Re’sen Verilen Ret Kararlarına İtiraz

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 10 Ocak 2017 yılında Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Fikri haklar açısından, hem tüm mevzuatın tek bir çatı altında toplanmış olması hem de yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilmesi nedeniyle herkes tarafından heyecanla karşılanmıştır.

 
Uzun yıllardır beklenen ve yoğun uğraşlar sonucu kabul edilerek yürürlüğe giren kanunumuz birçok yeni uygulamayı da beraberinde getirmiştir. Bu yeniliklerden bir tanesi ve belki de en önemlisi tasarım başvurularında yenilik araştırması yapılması ve bu araştırma sonucu reddedilen tasarım başvurularına ilişkin karara itiraz sürecinin kabul edilmesidir. Artık yürürlükte olmayan 554 sayılı KHK’da böyle bir düzenleme yer almadığı için, söz konusu incelemenin nasıl yapılacağı ve karara itiraz sürecinin nasıl işleyeceği merak konusu olmuştur.

 
Bu çerçevede öncelikle yenilik araştırmasını, ardından da karara itiraz sürecini kısaca incelemeyi uygun görmekteyiz:

 
Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 64. maddesinin 6. fıkrasına göre Kurum; tasarım veya ürün tanımına uygun olmayan, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı, 3. madde kapsamına girmeyen gerçek veya tüzel kişilerce yapılan, Paris Sözleşmesinin 2. mükerrer 6. maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren ve yeni olmadığı tespit edilen tasarım tescil taleplerini reddeder. Kanun’un henüz taslak aşamasında olan Uygulama Yönetmeliği’nin 59. maddesinin 2. fıkrasına göre de; konusu ve kapsamı Kanun’un 64. maddesinin 6. fıkrası hükümlerine uymayan bir tasarım tescil talebinin Kurum tarafından reddedileceği belirtilmiştir.

 
Yukarıdaki hükümler nezdinde, Kurum’un yenilik araştırması yapmaya başlaması sektörde olumlu karşılansa da, herkesin aklına takılan soru bu araştırmanın nasıl yapılacağıydı. Kurum uzmanları ile yapılan görüşmeler neticesinde, Tasarım Dairesi’nde görevlendirilen uzmanların sektörel bazda inceleme yapılabilmesi için gruplandırıldığı, Kurum tarafından hazırlandığı belirtilen algoritma yardımıyla benzerlik incelemesinin ilk olarak Kurum’un veri tabanı kullanılarak yapılacağı öğrenilmiştir. Bu bilgiler ışığında Kurum’un tasarım niteliği taşımayan ve yeni olmayan birebir benzer tasarım başvurularına ilişkin değerlendirme yetkisini elinde tutmak istediğini ve genel anlamda kullanıma yönelik bir değerlendirme yapacağını düşünmekteyiz. Hali hazırda Topluluk başvurularında yenilik incelemesi yapılmamakta ve şekli inceleme neticesinde başvurular tescil edilerek yayına çıkarılmaktadır. Ancak bazı ülke ofislerinde, yeni kanunumuzdaki hükümlere benzer şekilde, başvuru aşamasında yenilik incelemesi yapıldığı ve tasarımın reddedildiğine ilişkin kararlar alınabilmektedir. Bunlara örnek olarak Amerika, Çin ve İran verilebilir. Bu çerçevede yeni kanun hükümleri ile birlikte tasarım sistemimizin Avrupa sisteminden uzaklaştığını söylemek çok da yanlış olmayacaktır.

 
İkinci olarak, yeni kanunumuz, bir tasarım başvurusunun yenilik araştırması neticesinde reddedilmesi veya kısmen reddedilmesi halinde söz konusu kararlara karşı itiraz edilebileceğini belirtmektedir.

 
Kanun’un 67. maddesi ile Kurum kararlarına itiraz imkânı getirilmiş olup, ret kararlarına yapılacak itirazlarla ilgili esasa ve şekle dair düzenleme yapılmıştır. Buna göre, başvuru sahipleri, 64. madde uyarınca verilen kararlara karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde gerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilir. Aynı şekilde, taslak halinde olan Uygulama Yönetmeliği’nin 64. maddesine göre de, kurum kararlarından zarar gören başvuru sahipleri, Kanun’un 64. maddesi uyarınca verilen ret veya kısmi ret kararlarına karşı itirazda bulunabilir. Karara itiraz, itiraza ilişkin gerekçelerin uygun şekilde belirtildiği imzalı karara itiraz formu ile Kurum’a yapılır. Şekli eksiklik içermeyen itirazlar Kurul tarafından incelenir.

 

Görüldüğü üzere, Kurum’un, marka başvurularına ilişkin mutlak ret nedenleri çerçevesinde yaptığı inceleme neti- cesinde verdiği ret kararları için başvuru sahibine tanınan 2 aylık karara itiraz süreci, yeni kanunda tasarım başvuruları için de tanınmış ve 2 ay içinde hak sahiplerinin yazılı ve gerekçeli bir şekilde verilen karara itiraz edilebileceği belirtilmiştir. Bu nedenle, tasarım başvuruları için yeni getirilen karara itiraz sürecinin uygulamasında herhangi bir sorun yaşanmayacağı düşünülmekle birlikte, başvuru sahiplerinin verilen karara karşı itirazlarını sunarken, redde konu tasarım başvurularının yeni olduğunu kanıtlamak için ne tarz deliller sunması gerektiği ve bu delillerin ne şekilde değerlendirileceği belirsizliğini korumaktadır.
Yine taslak halindeki Uygulama Yönetmeliği’nin 65. maddesinde itirazların nasıl inceleneceğine ilişkin bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre, Kanun’un 67. maddesi kapsamında Kurum kararına yapılacak itirazlar, Kurul (Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı) tarafından incelenir. Kurul itirazları incelerken gerek duyulan süre ve sıklıkta taraflardan ilave bilgi, belge veya ürün numunesi talep edebilir. Kurum kararlarına karşı yapılan itiraz- ların incelenmesi aşamasında ve gerekli görülen hallerde başvuru sahibinin görüşü alınır ve başvuru sahibinin görüşünü bildirim tarihinden itibaren bir ay içerisinde Kurul’a bildirmesi istenir. Bu süre içinde görüşün sunulmaması halinde itiraz mevcut bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilir. Karara itirazlarda, belgelerin tamamı itiraz anında verilmemiş ise, eksik belgeler itiraz süresi içinde tamamlanabilir. Belgeler eksiksiz olarak verilmiş ise 2 aylık sürenin tamamlanması beklenmeden incelemeye başlanabilir. Bu düzenlemeler çerçevesinde, Kurul’un karara itirazları ayrıntılı olarak inceleyeceği ve gerekli gördüğü takdirde başvuru sahibinin görüşünü ve ek bilgi/belge talep edebileceği anlaşılmaktadır.

 
Yukarıda açıklamaya çalıştığımız bilgiler çerçevesinde, yenilik araştırması ile Tasarım sistemimizin oldukça hareketleneceği öngörülmektedir. Bu noktada en çok desen tasarımlarına ilişkin başvurularda yenilik araştırması konusunda sıkıntı yaşanabileceği düşünülmektedir. Tüm bu öngörülerimizin Kanun uygulandıkça şekilleneceği ve Kurul tarafından verilen kararlar ile netleşeceği aşikârdır. Yeni Kanun’umuzun getirdiği yeniliklere adaptasyon sürecinin kolaylıkla ve keyifle atlatılmasını temenni ederek, herkese tarihe tanıklık ettiğimiz bu yeni dönemde başarılar diliyoruz.

 

Av. Nihan ESENDAL

Ankara Patent Hukuk Birimi Uzmanı

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir