Şirketinizin Bel Kemiği Ticari Sırlar

Buluşlarınızı çeşitli yollarla koruyabilirsiniz. Peki işin içinde size rekabet avantajı kazandıran en önemli püf noktanız olduğunda, o buluşunuz için patent belgesi almak gerçekten ister misiniz?
Buluşunuzu patent belgesi ile korumak, en sağlam koruma yöntemi olsa da; patent belgesinde tüm buluşun en ince detaylarına kadar açıklanacak olması bazı şirketlerce stratejik açıdan doğru bulunmuyor çünkü hem herkes sizin buluşunuzun içeriğini kavramış oluyor, hem de 20 yıl sonra buluşunuz topluma mal olmuş oluyor.
Bu yazıdan, patent belgesi almak avantajlı değilmiş gibi bir anlam çıkarmak ise çok yanlış olur. Ürüne ve şirket stratejilerine göre neyin doğru olduğuna karar vererek hareket etmek çok önemli. Teknolojinin son sürat geliştiği bir dönemde, buluşunuzun niteliğine göre; bırakın ömür boyu sır gibi saklamayı, sağlanan korumanın 20 yıl bile sürmesine gerek olmadığını düşünebilirsiniz. Ayrıca bilgilerin paylaşılmasının insanlığın gelişimi açısından taşıdığı önemi göz önünde bulundurarak; “İnsanlık gelişsin, bilgiler paylaşılsın, ben zaten taklit edeni bulur, patent belgesi sayesinde kazandığım yaptırım gücüyle dünyayı onun başına yıkarım” da diyebilirsiniz.
Ama bazen size rekabet gücü kazandıran buluşunuz fazlasıyla değerlidir. İşinizin temeli buna dayandığından kimse duysun, bilsin, görsün istemezsiniz çünkü bilirsiniz ki bir kere duyuldu mu artık işletmenizin hiçbir özelliği kalmayacak. Peki bunu sağlamak kolay mı?
Şirketinizin bel kemiğini “ticaret sırrı” olarak saklamak hiç kolay değil ama mümkün, yalnız bunun için gerekli olan güvenliği sağlamak adına çok ama çok dikkatli olmak gerekiyor. Çünkü bir kere çalındı mı telafisi mümkün değil. Ayrıca açılan davalarda ciddi oranda ispat problemi yaşandığından, bir sırrın sır olduğunun ispat edilebilmesi için gerekli belge ve dokümanların, sırrın doğası gereği de mümkün olamadığından; koşullarda mücadele etmek ve zararı tazmin etmek çok zorlaşıyor. Çalındığı ve duyurulduğu anda ise, iş işten geçmiş oluyor.
Bu noktada şirket yöneticilerin, “neyi?” “nasıl?” korumayı tercih edecekleri konusunda önemli kararlar alması ve fikri haklarını özenle yönetmesi gerekiyor.
Savunma Sanayisinin kilometre taşlarından biri de ticaret sırlarını iyi tutmakta yatıyor. Kimi şirketlerce ölüm kalım meselesi olarak ifade edilen ticaret sırları, savunma sanayisi söz konusu olduğunda ise tam yerini buluyor.

Ticaret sırlarını başarıyla koruyanlara birkaç örnek
Kentucky Fried Chicken’ın, Colonel Harland Sanders tarafından el yazısı ile yazılmış 11 baharattan oluşan özel formülü iki kopya olarak merkez binalarında tutuluyor. Sadece iki yöneticinin bildiği özel formül korunduğu kasanın şifresini ise Sanders dışında sadece bir kişi daha biliyor.

Mc Donald’s ise Big Mac sosunu ticaret sırrı olarak saklamayı tercih etmiş. Maliyeti düşürme amacıyla sos üzerinde araştırmalar yapılırken çalınan formül geri alınmış ve tekrardan revize edilmiş olsa da, bir tedarikçinin hala formülü elinde bulundurduğu söyleniyor.

Google da başarısının kaynağı olan araştırma motoru algoritmasını ticaret sırrı olarak saklıyor ve sürekli teknolojinin gelişimine bağlı olarak geliştiriyor. Bu algoritma sayesinde ise, her zaman rakiplerinden bir adım önde oluyor.

Goldman Sach’s firmasının milyar dolarların akışını sağlayan algoritması da sır olarak saklananlar arasında ve geçen yıllarda bu algoritmayı ele geçirmeye çalışan bir yazılımcı 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Türkiye YGS sınavı şifre skandalı ile çalkalanırken, köklü şirketler yazılım şifrelerini büyük bir özenle ticaret sırrı olarak saklıyorlar. Amerika’da bulunan ve seçimlerde elektronik olarak oy kullanılmasını sağlayan Election Systems & Software firması geçen yıl bir çalışanını ticaret sırrını çalmaktan dava etmiş bile.

Symantec, McAfee, Kaspersky Lab gibi bilgisayar güvenliği firmaları ise güvenliği sağlama tekniklerini sadece rakiplerin ulaşmasını engellemek amacıyla değil, aynı zamanda siber suçlularından korumak için ticaret sırrı olarak saklıyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir